İdari Para Cezası | Trafik Cezası Sorgulama | Araç Plaka

İdari Para Cezası

İdari Para Cezası

İdari para cezası, devletin idari kurumları tarafından verilen para cezalarıdır. Bakanlıklar, belediyeler, emniyet, kaymakamlık, valilik, sosyal güvenlik kurumu, genel müdürlükler (Örneğin, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) idari para cezası verebilen kurumların bazılarıdır. Mahkemeler tarafından verilen para cezaları ise adli para cezalarıdır. İdari para cezaları vatandaşın kabahat niteliğindeki fiillerine karşı verilir. Bu nedenle idari para cezası ödenmez ise bu ceza hapis cezasına çevrilemez. Zira idari para cezası suç karşılığında verilen bir ceza olmayıp kabahat niteliğindeki fiiller için belirlenmiş bir yaptırım türü olduğundan hapis cezasına çevrilemez ve adli sicil kaydına işlenmez. Adli sicil kaydı yalnızca, işlenen bir suçun karşılığı olarak verilen kesinleşmiş cezalar için tutulmaktadır. İdari para cezası ödenmez ise, cezanın tahsili için borçlu kişi hakkında yalnızca icra işlemleri yapılabilmektedir. Uygulamada çoğu zaman kişi adına kayıtlı taşınmaz mallar ile araba veya banka hesaplarına haciz konulmaktadır. Cezalı kişinin evine giderek fiili haciz uygulaması yapılmamaktadır. Ancak ev haczine gidilse dahi cezalının kanunen ev eşyaları haciz edilemez. İdari para cezalarına örnek olarak, trafik cezaları, SGK tarafından işverene kesilen cezalar, yoklama kaçağı veya bakaya kalma kabahatleri nedeniyle Askeri Ceza Kanunu gereği verilen cezalar, imar kirliliği nedeniyle belediye encümeni tarafından verilen cezalar olabilir.

İdari para cezalarının tahsili; kişinin ekonomik durumuna göre belirlenir. Örneğin kişinin maddi durumu müsait olmaması halinde, idari para cezasının, ilk taksitinin peşin ödenmesi koşuluyla, bir yıl içinde ve dört eşit taksit halinde ödenmesine karar verilebilir. Taksitlerin zamanında ve tam olarak ödenmemesi halinde ise, idari para cezasının kalan kısmının tamamı tahsil edilir. Kabahat dolayısıyla idari para cezası veren kamu görevlisi, ilgilinin rıza göstermesi halinde bunun tahsilatını derhal kendisi gerçekleştirir. İdari para cezasını kanun yoluna başvurmadan önce ödeyen kişiden bunun dörtte üçü tahsil edilir ancak; peşin ödeme, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez.

Ayrıca idari para cezaları kişilere tebliğ edilir. İdari para cezası kişinin huzurunda verilebileceği gibi tebligat yoluyla da verilebilir. İdari yaptırım kararının ilgili gerçek kişinin huzurunda verilmesi halinde tutanakta bu husus açıkça belirtilir. Bu karara karşı başvurabileceği kanun yolu, merci ve süresine ilişkin olarak bilgilendirildikten sonra kişinin karar tutanağını imzalaması istenir. Tüzel kişi hakkında verilen idari yaptırım kararları her halde ilgili tüzel kişiye tebliğ edilir. Kişilerin idari para cezalarına itiraz hakkı da bulunmaktadır. Kişilerin idari para cezasına itiraz süresi ise 15 gündür. İtiraz süresi idari para cezasının ilgili kişiye tebliğinden, yani para cezasına dair yaptırım kararının eline ulaşmasından itibaren başlar. İdari para cezası, cezanın muhatabı olan kişiye gönderildiğinde bu cezaya itiraz süresinin ve itiraz mercinin gösterilmesi gerekir. Fakat uygulamada para cezalarının usulsüz bir şekilde muhataplarına tebliğ edildiği, itiraz süresi ve itiraz edilecek mercin gösterilmediği görülmektedir. İtiraz süresi ve mercinin tebligatta gösterilmesi zorunluluğunun önemi şu ki bazı idari kurumların özel kanunlarında 15 günlük genel itiraz süresinden ayrı bir itiraz süresi mevcuttur.

Sosyal Güvenlik Kurumunun verdiği idari para cezalarına karşı genel itiraz yolundan ayrı bir itiraz yolu düzenlemiştir. Bu durumda doğrudan mahkemeye dava açmak mümkün değildir. Dava açmadan önce idari itiraz yollarının kullanılması gerekir. SGK bünyesinde İdari Para Cezasına İtiraz Komisyonları bulunduğundan hakkında idari para cezası verilen kişi veya kurum öncelikle para cezasına karşı, İdari Para Cezası İtiraz Komisyonu’na 15 gün içinde bizzat veya iadeli taahhütlü mektupla itiraz edebilir. İdari Para Cezasına İtiraz Komisyonu, ilgili kişinin itirazını reddederse, ret kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde İdare Mahkemesi’ne cezanın iptali için dava açılmalıdır. Sonuç olarak, idari para cezasının ödenmemesi durumunda idari para cezası hapis cezasına çevrilmez, idari para cezası içeren kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde karar kesinleşir. Kararın kesinleşmesiyle birlikte de ilgili kurum İcra Müdürlükleri aracılığıyla icra ve haciz işlemlerine başlar. Ayrıca idari para cezası, kabahat niteliğindeki suçlardan dolayı verildiğinden adli sicil kaydına (sabıka kaydına) işlenmez. Adli sicil kaydı yalnızca işlenen bir suç karşılığında mahkemelerce verilen kesinleşmiş cezalar için tutulmaktadır.

Etiketler: , , , , , , , , , , ,

Yorum Yaz