Adli Para Cezası | Trafik Cezası Sorgulama | Araç Plaka

Adli Para Cezası

Adli Para Cezası

Hukuksal sistemde yer alan ve mahkemeye yolu düşenlerin sıkça duyduğu bir kelime olan ‘adli para cezası‘ terimi aslında; mahkeme tarafından hükümlünün belli bir miktar parayı devlet hazinesine ödemesinin kararıdır. Adli para cezası haricinde birde Trafik Kanununda sıkça gördüğümüz idari para cezası terimi de bulunmaktadır. Bu iki ifadeyi karıştırmamak gereklidir. Çünkü adli para cezası sadece mahkemeler tarafından hükmedilebilir. Diğer resmi kurumlarının verdiği para cezaları idari para cezası olarak nitelendirilir. Türkiye Ceza Kanununda bazı basit suçların karşılığı adli para cezası olarak belirlenmiştir. Bunun haricinde bilerek işlenen suçlarda ise 1 yıl ve altındaki hapis cezaları adli para cezasına çevrile bilmektedir. Tabi bu durum hakimin insafiyetine bağlı olarak yapılabiliyor. Örneğin taksirle işlenen suçlarda hükmedilen hapis cezasının süresi ne olursa olsun ceza yine hakimin takdirine bağlı olarak adli para cezasına çevrilebilir. Mesela sanığa taksirle yaralamaya neden olmak suçundan 2 yıl 6 ay hapis cezası verilirse, yani cezanın süresi 1 yılı geçse de ceza miktarına bakılmaksızın mahkeme cezanın adli para cezasına çevrilmesine karar verebilir. Bu yüzden hapis cezalarının paraya çevrilmesi genelde hakimin takdirindedir. Bazı durumlarda ise mesela hükmolunan ceza 30 gün ve daha az süreli hapis cezası ise hakimin takdir hakkı yoktur, verilen hapis cezasının paraya çevrilmesi zorunludur. Yine aynı şekilde sanığın yaşı 18’den küçük veya 65’den büyükse hakim verdiği 1 yıl veya altındaki cezaları paraya çevirmek zorundadır. Suç taksirle işlenen suçlardan değilse 1 yılı geçen hapis cezaların adli para cezasına çevrilmesi mümkün değildir. Diğer yandan kanunda bazı suçlar açısından hem hapis hem de adli para cezasının birlikte uygulanması öngörülmüştür; bu durumda mahkemece hapis ve ayrıca adli para cezasına birlikte verilebiliyor.

Adli para cezaları belli limitler ölçütünde verilmektedir. Örneğin; adli para cezası 5 günden az 730 günden fazla olmamaktadır. Ancak bazı suçlar için daha fazla adli para cezasına hükmedilebilmesine yönelik özel kanuni düzenlemeler vardır. Adli para cezasının miktarı sanığın sosyal ve ekonomik durumuna göre 1 gün karşılığında 20 ile 100 TL  arasında belirlenen miktar ile gün sayısı çarpılarak belirlenir ve bu durum adli para cezasına yönelik hükümde gösterilmelidir. Mahkeme sanığa adli para cezasını ödemesi için hükmün kesinleşme tarihinden itibaren bir yıldan fazla olmamak üzere süre verebileceği gibi, bu cezanın 2 yılı geçmemek üzere belirli taksitler halinde ödenmesini de kararlaştırabilir.

Adli para cezasının miktarı belirlendikten sonra artık cezanın ne zaman ödeneceği belirlenir. Cezanın hükmü kesinleşince adli para cezasının yani mahkemenin verdiği kararı temyiz ettiyseniz yargıtayca cezanızın onanması halinde gündeme gelecek, mahkeme kalemi tarafından kesinleşen hüküm infaz savcılığına gönderilerek tahsiline girişilecektir. Hükümlüye adli para cezasını ödemesi için İnfaz Bürosunca bir ödeme emri tebliğ edilir. Ödeme süresi de bu ödeme emrinin tebliği ile başlar.

Bu tebliğ size gönderildikten sonra ceza ödemesinin nasıl veya nereye yapılacağını bilmelisiniz. Bu amaçla 5275 sayılı Kanun 106. Maddesinde adli para cezalarının nasıl tahsil edileceğini belirtilmiştir; Cumhuriyet Savcılığı tarafından hükümlüye ödeme emri gönderilmektedir. Mahkeme ilamında adli para cezası taksitlendirilmiş ise, hükümlü ödeme emrinin tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde ilk taksiti, geri kalan taksitleri de takip eden ayların aynı gününe kadar otuz günlük süreleri geçirmeden ödemelidir. Mahkeme ilamında adli para cezası taksite bağlanmamış ise hükümlü ödeme emrinin tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde, hükmedilen adli para cezasının 1/3’ünü ödeyerek Cumhuriyet Başsavcılığından bakiye miktarın taksitler halinde ödenmesini talep edebilir. Bu durumda Savcılık geri kalan kısmın 1’er ay aralıklarla iki taksitle ödenmesine karar verebilir. İnfaz savcılığı tarafından adresinize gönderilecek olan ödeme emrini tebliğ aldığınızda 30 gün içerisinde Cumhuriyet Savcılığı İnfaz Bürosu’na başvurmanız ve ödeme için İnfaz Bürosunun Vergi Dairesi’ne hitaben yazdığı yazıyla Vergi Dairesi’ne ödeme yaptıktan sonra ödemenizi gösterir makbuzu tekrar İnfaz Bürosu’na giderek teslim ederseniz adli para cezanız ile ilgili yükümlülükten kurtulmuş olursunuz.

Eğer aldığınız idari para cezasını hiç ödemez ya da bir veya birkaç taksitini ödemez iseniz; hükümlü hakkında kamuya yararlı bir işte çalıştırma prosedürü işletilerek hükümlünün çalışarak adli para cezasını ödemesi sağlanır. Cumhuriyet savcısının kararı ile ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarı hapis cezasına çevrilerek hükümlünün iki saat çalışması bir güne karşılık gelmek üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına karar verilir. Günlük çalışma süresi en az iki saat ve en fazla sekiz saat olacak şekilde denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenir. Hükümlünün, hakkında hazırlanan çalışma programına ve denetimli serbestlik görevlilerinin bu kapsamdaki uyarı ve önerilerine uymaması halinde, çalıştığı günler hapis cezasından mahsup edilerek kalan kısım ceza infaz kurumunda hapis cezası olarak yerine getirilir.
5275 sayılı Kanun 106. Maddesine göre ödenmeyen adli para cezasından dolayı hükümlüye verilecek ceza 3 yılı geçemez. İçtima halinde yani birden fazla hükümle adli para cezalarına mahkumiyet halinde bu süre beş yılı geçemez.

 

Etiketler: , , , , , , , , , , ,

Yorum Yaz